81 - وَ إِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثاقَ النَّبِيِّينَ . آيه . در قرآن آيتى از اين تمام‌تر در بيان فضيلت محمّد نيست كه وى را خاص است و كسى را در آن شركت نه ! خداوند از آفريدگان خويش دو عهد گرفت و دو پيمان از ايشان بستد ، يكى پيمان بر خدائى خويش ، ديگر پيمان بر پيغمبرى محمّد و يارى كردن او ، و اين غايت تشريف و كمال تفضيل است كه نامش با نام خويش بزرگ كرد و قدرش با قدر خويش برداشت و پيش از آمدن از فرشتگان پيمان گرفت و به آنها گفت : بر اين عهد باشيد و خلاف آن نكنيد و همين عهد را با آدم و شيث كرد و پس از آنها قرن به قرن تا ظهور جمال محمّدى و نور ايزدى ! اين است كرامت و فضيلت ، اين است مرتبت و منزلت ، كرا باشد فضل بدين تمامى ؟ كرا بود كار بدين تمامى ؟ اين است فر خدائى و عزّ آسمانى ! [ آيات 91 - 85 ] ( تفسير لفظى ) 85 - وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلامِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخاسِرِينَ . هركس جز اسلام دينى را برگزيند از او پذيرفته نمىشود و در آن جهان از زيان‌كاران است . 86 - كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ قَوْماً كَفَرُوا بَعْدَ إِيمانِهِمْ وَ شَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَ جاءَهُمُ الْبَيِّناتُ وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ . چگونه خداوند قومى را به راه آورد كه پس از ايمان خوش كافر شدند و پس از آنكه گواهى به حقانيت رسول داده بودند و پيغامها و نشانهاى روشن به ايشان آمده بود ؟ و خداوند راهنماى بيدادگران نيست . 87 - أُولئِكَ جَزاؤُهُمْ أَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اللَّهِ وَ الْمَلائِكَةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ . جزاى ايشان لعنت خدا و فرشتگان و همه مردمان است . 88 - خالِدِينَ فِيها لا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ . * در آتش جاويدان هستند و عذاب آنان را سبك نكنند و نه با بخشايش به آنها نگرند . 89 - إِلَّا الَّذِينَ تابُوا مِنْ بَعْدِ ذلِكَ وَ أَصْلَحُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ . مگر كسانى كه توبه كردند و باز آمدند از تباهى خويش و اصلاح كنند كردار خويش و نيك كردند رفتار خويش كه خداوند آمرزگار است . 90 - إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْدَ إِيمانِهِمْ ثُمَّ ازْدادُوا كُفْراً لَنْ تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ وَ أُولئِكَ هُمُ الضَّالُّونَ . كسانى كه بعد از ايمان آوردن كافر شدند و پس از آن بر كفر خود افزودند ! هرگز توبهء آنان پذيرفته نمىشود و آنان از گمراهانند . 91 - إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ ماتُوا وَ هُمْ كُفَّارٌ فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْ أَحَدِهِمْ مِلْءُ الْأَرْضِ ذَهَباً وَ لَوِ افْتَدى بِهِ أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ وَ ما لَهُمْ مِنْ ناصِرِينَ . كسانى كه كافر شدند و بر كفر خويش مردند هرگز توبهء آنان قبول نمىشود هرچند همهء روى زمين پر از زر را فدا كنند و عذاب آخرت باز خريد كنند ! ايشان را عذابى است دردناك و ايشان را هيچ يارى و شفيعى نيست . ( تفسير ادبى و عرفانى ) 85 - وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلامِ دِيناً . آيه . هركس جز اسلام دينى داشته باشد باطل است ، چه اسلام بمانند چراغى است از نور اعظم برافروخته و هر سينه‌اى كه خداوند چراغ اسلام در آن افروخت ، مدد گاهى از شريعت آن را پديد آرد تا همواره آن سينه آراسته و افروخته بود .